201910.29

Toekomstforum resulteert in sterke ambities en hefboomprojecten voor de streek


Op 25 en 26 oktober ’19 kwamen in het LITC in Laakdal 85 Kempenbelievers samen om te brainstormen over de toekomst van de Kempen. Ondernemers, politici, mensen uit de ambtenarij, het onderwijs, kennisinstellingen, de sector cultuur, natuur, zorg en welzijnsorganisaties, werkgevers- en werknemersorganisaties etc. waren uitgenodigd om samen aan de slag te gaan met de maatschappelijke opgaven waar de regio voor staat. De centrale startvraag voor het Toekomstforum was: ‘Hoe in 2030 samen wonen, werken en leven in de Kempen op een manier die bijdraagt aan duurzame welvaart en welzijn?’ Met deze vraag gingen we onder  begeleiding van Benny Corvers en Marc Van Hooft van Prepared Mind aan het werk. Lex Dirkse maakte er deze schitterende cartoons over.

Het verleden: mijlpalen voor de Kempen

Een 1ste stap om tot een gedeelde visie te komen was terugkijken naar het verleden. Welke globale ontwikkelingen hebben invloed gehad op de Kempen? Welke ontwikkelingen in de Kempen zijn bepalend geweest en wat zijn de mijlpalen in het eigen persoonlijke leven als Kempenaar? Iedereen werd uitgenodigd om op tijdlijnen op de muur te noteren.

Wat vonden we er zoal terug?

  • Het afgelegen karakter, de Kempense zandgrond en het vlakke landschap; oorspronkelijk een sterke verbondenheid met de natuur en de lokale gemeenschap die door de industrialisering en de globalisering onder druk is komen te staan. Internationale tendensen sijpelen wat trager door in de Kempen. De Kempen werd pas relatief laat ‘toegankelijk’ (snelwegen, kanalen), maar de dorpen waren ontsloten en verbonden door een fijnmazig buurtsporennetwerk, dat nu niet meer bestaat.
  • Er zijn heel wat bijzondere plekken ontstaan in de Kempen zoals het Atoomdorp en de kolonies. De Kempen is goed in het ombuigen van nadelen naar iets positief. Er is altijd een vernieuwende ontwikkelingskracht geweest in de Kempen (bv. gezinsverpleging OPZ, Janssen Pharmaceutica, diepe geothermie, de JACs, de Warande, huize Perrekes….)
  • Het zorgeloze opgroeien onder de Kempense kerktoren en vaak in de jeugdbeweging. De Kempenwortels zitten diep, maar we zijn nieuwsgierig naar wat er rondom ons gebeurt.
  • De veerkracht van Kempenaren: tegenslagen worden snel ‘verteerd’. Kempenaren zijn redelijk gesloten van karakter, maar hebben de gave van samenwerking.










Het heden: trends 

Na een terugblik op het verleden, werd in groep een mindmap gemaakt van de trends die vandaag inwerken op de regio. Dit resulteerde in deze top 10:

  1. Klimaat
  2. Zorg (vermaatschappelijking van de zorg, langer alleen thuis wonen, individualisering, zorg en welzijn onder druk)
  3. Mensen die afhaken – een groeiende kloof tussen ‘mee zijn’ en ‘niet mee zijn’
  4. Krappe arbeidsmarkt – er wordt anders gewerkt – anders geleefd (work-life integration)
  5. Immobiliteit – het verkeer slibt dicht
  6. Belang van allianties en samenwerking neemt toe
  7. Diversiteit
  8. Digitalisering – industrie 4.0
  9. Minder ruimte om te ondernemen
  10. NIMBY en de opkomst van burgerinitiatieven

In een grote kring werd doorgepraat over deze trends. Zouden dezelfde trends genoemd worden als we het aan jongeren (of senioren) zouden vragen? Vervallen we niet in klassieke denkpatronen? Welke gesprekken worden aan de keukentafel gevoerd? Interessante discussies die voor verdere uitdieping zorgde.

Na de pauze werd doorgewerkt op de trends om opgaven voor de Kempen te formuleren. Waar moeten we samen onze tanden in zetten? En wat zijn dan de wenselijke resultaten? Tegelijkertijd werden de groepen uitgedaagd om aan te geven wat hun aandeel is in de opgave. Waar zijn we trots op, maar ook waar hebben we als groep/sector kansen laten liggen?

En zo eindigde dag 1, tenminste toch voor het ‘formele’ gedeelte, want er was ook de mogelijkheid om in de gezellige B&B 15inn in Olmen na te kaarten bij een Kempendiner met Kempense poëzie. Geert de Kockere trakteerde de aanwezigen op gepersonaliseerde Kempense haiku’s. Het leverde heuse pareltjes op.

De toekomst

Dag 2 van het Toekomstforum stond in het teken van het vinden van common ground over de wenselijke toekomst en actieplanning. De groepen kregen de uitdagingen om legendes te schrijven over 3 perspectieven op de samenleving in 2030  Wat waren de grote hefbomen en initiatieven om deze perspectieven te bereiken? Wie was erbij betrokken? Wat zien we op het gebied van effecten en impact? Wat was de weg er naar toe? Welke drempels zijn er overwonnen? Welke heilige huisjes omver geworpen? Het leverde een aantal vlammende speeches op.

Het ging over deze 3 perspectieven voor 2030 – gebaseerd op de opgaven die tijdens dag 1 waren geformuleerd:

           

In 2030 willen we een:

  1. Een duurzame samenleving met veerkrachtige dorpen, ruimte voor duurzame energie, minder woon-werkverkeer met de auto maar een sterke fietscultuur en deelinfrastructuur, een systeem van ecosysteemdiensten van de Kempense groene open ruimte, korte keten van lokaal voedsel etc.
  2. Een ondernemende en innoverende samenleving met een maakindustrie 4.0, betekenisvol werk, sociaal ondernemen met impact. Een aantrekkelijke regio om te ondernemen en te vestigen met innovatieve landmarks en fields, jonge talenten behouden en aantrekken. Niet afremmen. Minder barrières en regulering, een optimale work-life integration.
  3. Een inclusieve, warme en zorgzame samenleving met aandacht voor kwetsbaren, nabijheid en warmte, mentale veerkracht, een slimme arbeidsmarkt, veerkrachtige dorpen, stilte, work-life balance, Kortom een regio waar iedereen mee is.

Na het delen van de legendes en het formuleren van initiatieven om de gewenste toekomst te bereiken, kregen alle deelnemers de kans om “te stemmen met de voeten” en aan te geven onder welke projecten zij hun schouders willen zetten.

Doorbraakprojecten

Maar liefst 10 ideeën voor hefboomprojecten werden gepresenteerd:

  • Wereldexpo 2030: warm houden van de ambities van het Toekomstforum door een jaarlijks herhaling als Kempenfeest en via Kempenambassadeurs. Deze ambassadeurs zorgen ervoor dat de olievlek uitdeint van de 80 Kempenaren aanwezig op het Toekomstforum naar “800.000” Kempenaren. Benjamin Bruyns, Thomas More student, wordt de allereerste Kempenambassadeur in 2020 en heeft als missie om de input van de jongeren bij het Kempenpact 2030 te verzekeren. In 2030 vindt in de Kempen een expo op wereldniveau plaats over de regionaal ontstane hefboomprojecten. Kempen als voorbeeldregio met internationale uitstraling!
  • Samen elk talent laten tellen: We zetten in op levenslang leren en een inclusieve arbeidsmarkt. Tegen 2030 werkt 1 op de 2 van de Kempense ondernemingen samen met sociale economie
  • Alle Kempenaars zetten hun talent in: We ontwikkelen een nieuw organisatie- en werkingsmodel in de Kempen, zodat alle mensen en organisaties in de omgeving van kinderen en jongeren (9m – 25j) de talentontwikkeling maximaliseren. Ook voor de meest kwetsbare volwassenen maken we deze oefening.
  • Een rollend hefboomfonds voor de financiering van de strategische initiatieven uit het Kempenpact 2030
  • KRAK: een Kempense ruimtekatalysator. Doel: een verhoging van de kwaliteit van de Kempense onbebouwde en bebouwde ruimte
  • KempENergiek: naar een sterker ecosysteem van burgers, kennisinstellingen en ondernemers rond de Burgemeesterconvenant Kempen 2030 (40% CO2-reductie tegen 2030). Inzetten op energiebronnen, -opslag en -verbruik.
  • 10 KAMP van Blue zones Kempen 2.0: In de Kempen zijn in 2030 10 Blue Zones. Een Blue Zone is een regio waar mensen langer, gezonder en gelukkiger leven dan elders in de wereld. Uiteraard geven we er ons eigen Kempense toets aan!
  • Campus Campina: draagt bij aan de duurzame groei van de Kempense speerpuntsectoren door het verbinden en faciliteren van ondernemerschap, start-ups en scale-ups en het inzetten op kennisdeling.
  • Nationaal Park Kempen: 1 ‘nationaal park’ Kempen dat gedragen is door heel de regio.
  • Keirhart Kempen: erkenning van de Kempen als experimentele zorg en welzijnsregio: regelluwe ruimte en financiering om te innoveren in de zorg: op het gebied van technologie, nieuwe zorgvormen en vernieuwende samenwerkingsverbanden.




En zo kwam een einde aan het allereerste Kempense Toekomstforum. Het waren twee dagen van bruisende energie, veel Kempentrots en goesting om de handen in elkaar te slaan en grote sprongen voorwaarts te zetten. De komende weken werken de trekkers verder aan het concretiseren van de projecten. Op 12 december komen we opnieuw samen om een stand van zaken te maken en zo zullen we stapsgewijs verder werken naar een sterk Kempenpact 2030.

Wordt vervolgd!