Het uitgebreide, geïllustreerde verslag vindt u hier.



Op 25 en 26 oktober 2019 kwamen in het LITC in Laakdal een 80-tal Kempenbelievers samen om te brainstormen over de toekomst van de Kempen. Ondernemers, politici, mensen uit de ambtenarij, het onderwijs, kennisinstellingen, de sector cultuur, natuur, zorg en welzijnsorganisaties, werkgevers- en werknemersorganisaties etc. gingen samen aan de slag met de maatschappelijke opgaven waar de regio voor staat. De centrale startvraag voor het Toekomstforum was: ‘Hoe in 2030 samen wonen, werken en leven in de Kempen op een manier die bijdraagt aan duurzame welvaart en welzijn?’ Met deze vraag gingen we onder  begeleiding van Benny Corvers en Marc Van Hooft van Prepared Mind aan het werk.

Future search

Via de future search methode zijn we aan de slag gegaan. Een tweedaagse gezamenlijke zoektocht langsheen ons verleden, waar we vandaag staan, hoe we de toekomst zien en welke acties we hiertoe zullen zetten. Een methode die ons samen op weg zet met respect voor ieders rugzak.

Het verleden: mijlpalen voor de Kempen

Een 1ste stap om tot een gedeelde visie te komen was terugkijken naar het verleden. Welke globale ontwikkelingen hebben invloed gehad op de Kempen? Welke ontwikkelingen in de wereld zijn bepalend geweest en wat zijn de mijlpalen in het eigen persoonlijke leven als Kempenaar? Iedereen werd uitgenodigd om op tijdlijnen op de muur te noteren.

Wat vonden we er zoal terug?

  • Veerkracht: De Kempen heeft een enorme ontwikkelingskracht. We maken van een zwakte een sterkte. Experimenten worden uitgebouwd tot mooie initiatieven die de Kempense grenzen overtreffen.
  • Globalisering en schaalvergroting met ‘grenzen aan de groei’: We zoeken nieuwe evenwichten, nieuwe gemeenschappen, nieuwe kerktorens.
  • Samenwerkend individu: De Kempenaar is redelijk gesloten en koppig, maar heeft een gave voor samenwerking. Door krachten te bundelen kunnen we een beter product afleveren.
  • Pionier in zorg- en welzijnsaanpak: Het eerste JAC in Vlaanderen, gezinsverpleging, Licalab, Huize Perrekes, de farmaceutische industrie, de pil, Welzijnszorg Kempen, Lindeloo, CADO … allemaal voorbeelden van onze pioniersrol op vlak van zorg en welzijn.


 

Het heden: trends 

Na een terugblik op het verleden, werd in groep een mindmap gemaakt van de trends die vandaag inwerken op de regio. Dit resulteerde in deze top 10:

  1. Klimaat
  2. Zorg (vermaatschappelijking van de zorg, langer alleen thuis wonen, individualisering, zorg en welzijn onder druk)
  3. Mensen die afhaken – een groeiende kloof tussen ‘mee zijn’ en ‘niet mee zijn’
  4. Krappe arbeidsmarkt – er wordt anders gewerkt – anders geleefd (work-life integration)
  5. Immobiliteit – het verkeer slibt dicht
  6. Belang van allianties en samenwerking neemt toe
  7. Diversiteit
  8. Digitalisering – industrie 4.0
  9. Minder ruimte om te ondernemen
  10. NIMBY en de opkomst van burgerinitiatieven

In een grote kring werd doorgepraat over deze trends. Zouden dezelfde trends genoemd worden als we het aan jongeren (of senioren) zouden vragen? Vervallen we niet in klassieke denkpatronen? Welke gesprekken worden aan de keukentafel gevoerd? Interessante discussies die voor verdere uitdieping zorgde.

Na de pauze werd doorgewerkt op de trends om opgaven voor de Kempen te formuleren. Waar moeten we samen onze tanden in zetten? En wat zijn dan de wenselijke resultaten? Tegelijkertijd werden de groepen uitgedaagd om aan te geven wat hun aandeel is in de opgave. Waar zijn we trots op, maar ook waar hebben we als groep/sector kansen laten liggen?

En zo eindigde dag 1, tenminste toch voor het ‘formele’ gedeelte, want er was ook de mogelijkheid om in de gezellige B&B 15inn in Olmen na te kaarten bij een Kempendiner met Kempense poëzie. We kregen “Het Kleine Gedicht” op bezoek. Geert de Kockere trakteerde de aanwezigen op gepersonaliseerde Kempense haiku’s. Het leverde heuse pareltjes op.


De toekomst

Dag 2 van het Toekomstforum stond in het teken van het vinden van common ground over de wenselijke toekomst en actieplanning. De groepen kregen de uitdagingen om legendes te schrijven over 3 perspectieven op de samenleving in 2030  Wat waren de grote hefbomen en initiatieven om deze perspectieven te bereiken? Wie was erbij betrokken? Wat zien we op het gebied van effecten en impact? Wat was de weg er naar toe? Welke drempels zijn er overwonnen? Welke heilige huisjes omver geworpen? Het leverde een aantal vlammende speeches op.

Het ging over deze 3 perspectieven voor 2030 – gebaseerd op de opgaven die tijdens dag 1 waren geformuleerd:

           

In 2030 is de Kempen duurzaam. We sterke kernen en duurzame dorpen met voorzieningen, lokale werkgelegenheid en kwaliteitsvolle publieke ruimtes.  We zijn een samenleving waar iedereen mee is, mensen of groepen niet afhaken. We zijn een samenleving met een gezond leefklimaat en geestelijke gezondheid. We moeten minder woon-werkverplaatsingen doen. We gaan meer met fiets en openbaar vervoer dan met de wagen. We kennen een ware fietscultuur met sterke infrastructuur en deelmogelijkheden. Er zijn sterke ecosysteemdiensten. Er is ruimte voor energie. We realiseren in 2030 een duurzame mobiliteit, duurzaam ruimtegebruik en duurzame energie productie, consumptie en opslag.

In 2030 is de Kempense samenleving inclusief, warm en zorgzaam. We hebben een slimme inclusieve arbeidsmarkt. In onze maatschappij is aandacht voor kwetsbaren. We bieden en krijgen zorg op maat. Iedereen is mee. We hebben een sociaalcultureel nabije samenleving. Met veerkrachtige dorpen, een goede work-life balance, en work-life integration. We hebben een sterk sociaal weefsel, waar iedereen aan de slag kan en we een sterke mentale veerkracht hebben.

In 2030 is de Kempen een ondernemende en innoverende samenleving. Kempenaren kunnen ondernemen met impact. Er is een goede work-life integration. Jonge talenten kunnen in de Kempen aan de slag en worden gestimuleerd om te ondernemen en innoveren. We kennen een sociaal-innovatief ondernemerschap. De regelneverij en barrières voor ondernemen en innovaties zijn verminderd. We hebben enkelen innovatieve landmarks in de Kempen. Onze regio is gekend om zijn ondernemersvriendelijk imago. De Kempen is zet in op maakindustrie met impact, op kwaliteitsvolle korte keten voedselproductie en op voedselinnovaties. Door nabijheid, slimme en sterke allianties is er een goede economische mobiliteit.

Na het delen van de legendes en het formuleren van initiatieven om de gewenste toekomst te bereiken, kregen alle deelnemers de kans om “te stemmen met de voeten” en aan te geven onder welke projecten zij hun schouders willen zetten.


Doorbraakprojecten

Maar liefst 10 ideeën voor hefboomprojecten werden gepresenteerd:.

  • Wereldexpo 2030: warm houden van de ambities van het Toekomstforum door een jaarlijks herhaling als Kempenfeest en via Kempenambassadeurs. Deze ambassadeurs zorgen ervoor dat de olievlek uitdeint van de 80 Kempenaren aanwezig op het Toekomstforum naar “800.000” Kempenaren. Benjamin Bruyns, Thomas More student, wordt de allereerste Kempenambassadeur in 2020 en heeft als missie om de input van de jongeren bij het Kempenpact 2030 te verzekeren. In 2030 vindt in de Kempen een expo op wereldniveau plaats over de regionaal ontstane hefboomprojecten. Kempen als voorbeeldregio met internationale uitstraling!
  • Samen elk talent laten tellen: We zetten in op levenslang leren en een inclusieve arbeidsmarkt. Tegen 2030 werkt 1 op de 2 van de Kempense ondernemingen samen met sociale economie
  • Alle Kempenaars zetten hun talent in: We ontwikkelen een nieuw organisatie- en werkingsmodel in de Kempen, zodat alle mensen en organisaties in de omgeving van kinderen en jongeren (9m – 25j) de talentontwikkeling maximaliseren. Ook voor de meest kwetsbare volwassenen maken we deze oefening.
  • Een rollend hefboomfonds voor de financiering van de strategische initiatieven uit het Kempenpact 2030
  • KRAK: een Kempense ruimtekatalysator. Doel: een verhoging van de kwaliteit van de Kempense onbebouwde en bebouwde ruimte
  • KempENergiek: naar een sterker ecosysteem van burgers, kennisinstellingen en ondernemers rond de Burgemeesterconvenant Kempen 2030 (40% CO2-reductie tegen 2030). Inzetten op energiebronnen, -opslag en -verbruik.
  • 10 KAMP van Blue zones Kempen 2.0: In de Kempen zijn in 2030 10 Blue Zones. Een Blue Zone is een regio waar mensen langer, gezonder en gelukkiger leven dan elders in de wereld. Uiteraard geven we er ons eigen Kempense toets aan!
  • Campus Campina: draagt bij aan de duurzame groei van de Kempense speerpuntsectoren door het verbinden en faciliteren van ondernemerschap, start-ups en scale-ups en het inzetten op kennisdeling.
  • Nationaal Park Kempen: 1 ‘nationaal park’ Kempen dat gedragen is door heel de regio.
  • Keirhart Kempen: erkenning van de Kempen als experimentele zorg en welzijnsregio: regelluwe ruimte en financiering om te innoveren in de zorg: op het gebied van technologie, nieuwe zorgvormen en vernieuwende samenwerkingsverbanden.

 Meer info over de projecten vindt u hier.

En zo kwam een einde aan het allereerste Kempense Toekomstforum. Het waren twee dagen van bruisende energie, veel Kempentrots en goesting om de handen in elkaar te slaan en grote sprongen voorwaarts te zetten. De komende weken werken de trekkers verder aan het concretiseren van de projecten. Op 12 december komen we opnieuw samen om een stand van zaken te maken en zo zullen we stapsgewijs verder werken naar een sterk Kempenpact 2030.

Wordt vervolgd!

Beelden vindt u hier!